(FOMO – Fear of Missing Out)?
(ترس از دست دادن تجربه‌های دیگران )

*FOMO*
اصطلاحی در روان‌شناسی اجتماعی است که به
*اضطراب یا نگرانی مداوم فرد از این‌که دیگران در حال تجربه فرصت‌ها، رویدادها یا لذت‌هایی هستند که او از آنها محروم مانده است* اشاره دارد.
این پدیده در عصر شبکه‌های اجتماعی بسیار شایع شده است.

—

تعریف علمی
در پژوهش‌های روان‌شناسی، FOMO چنین تعریف می‌شود:

> یک حالت هیجانی–شناختی که با نگرانی دائمی از عقب ماندن از تجربه‌های اجتماعی ارزشمند دیگران همراه است و فرد را به پیگیری مداوم فعالیت‌های دیگران سوق می‌دهد.

این مفهوم نخستین بار به طور نظام‌مند توسط *Przybylski و همکاران (2013)* در مطالعات روان‌شناسی رسانه بررسی شد.

—

سازوکار روان‌شناختی FOMO

1. مقایسه اجتماعی (Social Comparison)
انسان‌ها به طور طبیعی زندگی خود را با دیگران مقایسه می‌کنند.
در شبکه‌های اجتماعی افراد اغلب *بهترین لحظات زندگی خود* را نمایش می‌دهند،
بنابراین مخاطب احساس می‌کند:

– دیگران خوشحال‌ترند
– موفق‌ترند
– زندگی جذاب‌تری دارند

—

2. نیاز به تعلق اجتماعی
طبق نظریه
*Self‑Determination Theory* انسان سه نیاز روانی بنیادی دارد:

– خودمختاری (Autonomy)
– شایستگی (Competence)
– تعلق اجتماعی (Relatedness)

وقتی فرد احساس کند از تعاملات اجتماعی دور مانده است،
FOMO
فعال می‌شود.

—

3. سیستم پاداش مغز

اعلان‌ها، لایک‌ها و پیام‌ها باعث فعال شدن سیستم دوپامین در مغز می‌شوند:

این پاداش‌های کوچک باعث می‌شوند فرد مدام شبکه‌های اجتماعی را چک کند.

—

علائم و نشانه‌ها

افراد دارای FOMO معمولاً:

– به طور مکرر شبکه‌های اجتماعی را بررسی می‌کنند
– نگران از دست دادن اخبار یا رویدادها هستند
– هنگام دور بودن از گوشی *اضطراب* دارند
– تمرکز کمتری روی فعالیت‌های فعلی دارند
– احساس می‌کنند دیگران زندگی بهتری دارند

—

پیامدهای روانی

تحقیقات نشان داده‌اند FOMO با موارد زیر ارتباط دارد:

– *افزایش اضطراب*
– *افسردگی*
– کاهش *رضایت از زندگی*
– اختلال خواب
– وابستگی به گوشی یا اینترنت

—

گروه‌های آسیب‌پذیرتر

FOMO
بیشتر در این گروه‌ها دیده می‌شود:

– نوجوانان و جوانان
– افراد با *عزت نفس پایین*
– افراد با *نیاز بالا به تأیید اجتماعی*
– کاربران پرمصرف شبکه‌های اجتماعی

—

راهکارهای کاهش FOMO

چند راهکار روان‌شناختی مؤثر:

– *کاهش زمان استفاده از شبکه‌های اجتماعی*
– تمرکز بر *تجربه‌های واقعی و حضوری*
– تمرین *ذهن‌آگاهی (Mindfulness)*
– آگاهی از این‌که محتوای آنلاین اغلب *گزینشی و اغراق‌آمیز* است

—

جمع‌بندی

FOMO
نوعی اضطراب اجتماعی مدرن است که از ترکیب **مقایسه اجتماعی، نیاز به تعلق و طراحی پاداش‌دهنده شبکه‌های اجتماعی** شکل می‌گیرد. اگرچه پدیده‌ای طبیعی است، اما در صورت شدت زیاد می‌تواند بر **سلامت روان، خواب و تمرکز** تأثیر منفی بگذارد.

«جامعه و سلامت روان »

در این جا نوشته ها و مطالب مرتبط با مباحث روان شناسی و روان پزشکی به اشتراک گذاشته می شود.

🆔 شناسه:
https://ble.ir/jamehvasalamtravan